De

EMS Synthi 100, bijgenaamd de 'Lost Spaceship', is een legendarische en uiterst zeldzame analoge/digitale hybride synthesizer uit de vroege jaren zeventig. Slechts ongeveer 30 tot 40 exemplaren werden ooit gebouwd door Electronic Music Studios (EMS) in Londen, waardoor het een van de meest mythische instrumenten in de elektronische muziekgeschiedenis is. 

Kenmerken en Ontwerp

De Synthi 100 was zijn tijd ver vooruit en werd gekenmerkt door zijn indrukwekkende omvang en unieke specificaties:

  • Modulair Systeem: Het apparaat integreerde in wezen meerdere VCS3-systemen, met twaalf oscillatoren, verschillende filters, ringmodulatoren, ruisgeneratoren, en een veergalmtank.
  • Pinmatrix: In plaats van de traditionele patchkabels gebruikte de Synthi 100 twee grote 60x60 pinmatrixen om signalen te routeren. Met kleine pinnen konden gebruikers verbindingen maken, bijvoorbeeld om een oscillator door een filter te sturen.
  • Sequencer: Het bevatte een complexe, 256-stappen digitale sequencer met een geheugen, wat ongebruikelijk was voor die tijd.
  • 'Lost Spaceship': De bijnaam is te danken aan zijn futuristische, cockpit-achtige uiterlijk met meters, knoppen, joysticks, en twee keyboards. 

Geschiedenis en Gebruik

De Synthi 100 werd oorspronkelijk op maat gemaakt, onder andere voor de elektronische muziekstudio's van Radio Belgrado en de BBC Radiophonic Workshop. Elke unit had zijn eigen verhaal; sommigen werden intensief gebruikt door componisten als Karlheinz Stockhausen (die er later echter ontevreden over werd) en Eduard Artemyev. 

Door de opkomst van goedkopere, compactere digitale synthesizers in de jaren tachtig stopte de productie, en veel van de bestaande exemplaren raakten in onbruik of gingen verloren (sommige werden zelfs in stukken gesneden en weggegooid). 

Tegenwoordig zijn er nog maar een handvol werkende exemplaren, vaak in handen van universiteiten, musea of beroemde artiesten zoals Billy Corgan van The Smashing Pumpkins en het Belgische duo Soulwax. Restauratieprojecten brengen deze iconische instrumenten weer tot leven, zodat ze toegankelijk blijven voor nieuwe generaties muzikanten en het publiek.


History:

Het Verhaal in het Kort:

De Synthi 100 was een monsterlijke, kast-grote synthesizer gebouwd door het Britse bedrijf EMS in de jaren '70. Er zijn er maar ongeveer 33 ooit gemaakt. Het was de grote broer van de beroemde (en draagbare) Synthi AKS, maar dan zo groot als een flinke kleerkast.

De Tragische Achtergrond:

1. Het Meesterwerk dat Niemand Wilde

  • De Synthi 100 kostte in de jaren '70 ongeveer £6,000 – het prijskaartje van een huis.
  • Klanten waren vooral radiostations, studio's en universiteiten. Maar het was té duur, té complex.
  • Het bedrijf EMS ging eind jaren '70 bijna failliet.

2. Het Spookverhaal: De Verloren Synthi 100

  • Eén exemplaar werd in de jaren '70 verkocht aan Radio Tirana in Albanië – destijds een van de meest geïsoleerde dictaturen ter wereld.
  • Daar verdween het. Jarenlang. Niemand wist of hij nog bestond.
  • Tot hij in 2016 werd herontdekt in een vervallen gebouw, bedekt onder een laag stof en vleermuispoep. Een echte ‘Indiana Jones’-vondst!

3. De Moderne Revival

  • Die Albanese Synthi 100 is gerestaureerd en staat nu in Londen.
  • Moderne artiesten zoals Brian Eno en Radiohead hebben erop gespeeld.


De STEIM studio in Amsterdam had ook een Synthi 100! Die is helaas verdwenen (waarschijnlijk gesloopt). Ook een klein mysterie. Misschien ooit nog gevonden in een Nederlandse kelder?